Sunday, August 24, 2014

HQ-9/FT-2000 ေလေၾကာင္းရန္ကာကြယ္ေရး ဒံုးပ်ံစနစ္မ်ား




HQ-9 ဒံုးပ်ံစနစ္ဟာ တရုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံထုတ္ တစ္ခုတည္းေသာ တိုက္ခ်င္းပစ္ဒံုးပ်ံကာကြယ္ေရး ႏွင့္ ေရဒါေပ်ာက္ ေလယာဥ္မ်ားကို ေခ်မွဳန္းႏိုင္ေသာ ဒံုးပ်ံစနစ္ပါ။ ဒါ့အျပင္ အီလက္ေထာနစ္ေႏွာက္ယွက္မွဳ မ်ားျဖင့္ မတားဆီးႏိုင္ေသာ Antjamming & antiradiation စနစ္မ်ားအပါအဝင္ ကိုယ္ပိုင္ေရဒါလမ္းညြန္ စနစ္ပါဝင္ေသာ ဒံုးပ်ံမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ေနတိုးအဖြဲ႕ဝင္ ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ တူရကီႏိုင္ငံက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပိတ္ဆို႕ထားခဲ့ေသာ တရုတ္ႏိုင္ငံ ကာကြယ္ေရး စက္ရံုမ်ားထံမွ စနစ္၁၂ခုထိ နည္းပညာပူးေပါင္းထုတ္လုပ္ရန္ ကမ္းလွမ္းခံခဲ့ျပီး နာမည္ၾကီးခဲ့ေသာ စနစ္လဲျဖစ္ပါတယ္။


 HQ-9 သို႔မဟုတ္ မီးလ်ံနီ လို႔ နာမည္တြင္တဲ့ ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရး စနစ္မ်ားကို ရုရွားႏိုင္ငံရဲ့ S-300 အေမရိကန္ရဲ့ MIM-104 Patriot တို႔ကို ေလ့လာကာ ၁၉၉၀ျပည့္လြန္တြင္ CPMIEC ကုမၼနီမွ ထုတ္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၀ျပည့္လြန္ ႏွစ္မ်ားဆီက တရုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံဟာ ရုရွားႏိုင္ငံမွ S-300P ႏွင့္ S-300V အမ်ိဳးအစားမ်ားကို ဝယ္ယူအသံုးျပဳခဲ့ျပီး၊ စနစ္မ်ားတြင္ တြဲဖက္ကာ ျပည္တြင္းျဖစ္ ဒံုးပ်ံမ်ားအသံုးျပဳႏိုင္ေရး စတင္ၾကိဳးပမ္းရာမွ ကိုယ္ပိုင္ စနစ္တစ္ခု ထုတ္လုပ္ႏိုင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ 
 
305A and B
HQ-9 စနစ္တစ္ခုမွာ ဒံုးက်ည္၄လံုးစီ ပါဝင္ေသာ TAS5380 ေရြ႕လ်ားဒံုးပစ္စင္ ၈ခုပါဝင္ျပီး (ေနာက္ပိုင္းမွာ ၁၂ခုမွသည္ အခု၂၀ထိ တြဲဖက္ႏိုင္သည္) TWS-312 အမိန္႔ေပးယာဥ္ျဖင့္ ၾကားခံတြဲဖက္ထားေသာ 305A AESA ေထာက္လွမ္းေရး ေရဒါႏွင့္ 305B ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါမ်ားတပ္ဆင္ထားပါတယ္။ အနိမ့္ပ်ံေထာက္လွမ္းေရး ေရဒါ Type120 ကိုလဲ တြဲဖက္ တပ္ဆင္ႏိုင္ပါတယ္။
ဒံုးပ်ံမ်ားကေတာ့ S-300P ဒံုးပ်ံမ်ားႏွင့္ မတူပဲ အၾကမ္းခံႏိုင္ျပီး လ်င္ျမန္စြာ တုန္႕ျပန္ႏိုင္ေသာ S-300V ဒံုးပ်ံစနစ္မ်ားကဲ့သို႔ ၂ဆင့္သံုး ဒံုးပ်ံအင္ဂ်င္စနစ္မ်ားပါဝင္ပါတယ္။ ပထမအဆင့္မွာ ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါလမ္းညႊန္မွဳျဖင့္ ပစ္မွတ္အနီးကို ခ်ဥ္းကပ္မွာျဖစ္ျပီး ဒုတိယ အဆင့္အေနနဲ႔ ဒံုးက်ည္မွာပါဝင္တဲ့ ေရဒါစနစ္ (သို႕) ေရဒီယိုလမ္းညႊန္မွဳေအာက္မွာ အသံထက္ ၄ဆအျမန္ႏုန္းနဲ႔ ပစ္ခတ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အကြာအေဝး ၂၀၀ကီလိုမီတာထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္ျပီး အျမင့္ ၅၀၀မီတာမွ မီတာ၃ေသာင္းထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၅၀၀မီတာထက္ နိမ့္တဲ့ ပစ္မွတ္မ်ားအတြက္ေတာ့ Type120 ေရဒါလိုအပ္ျပီး အဲသည္ေနရာမွာေတာ့ HQ-9 ဟာ အင္မတန္အားနည္းတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
၂၀၀၉ခုႏွစ္ ျပည္ပကို ထုတ္ေရာင္းဖို႔ FT-2000 အျဖစ္ ပြဲထုတ္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ ဆြဲေဆာင္ခ်က္ ၄ခ်က္ ျဖင့္ ဆြဲေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

YLC-2


ပထမ တစ္ခုကေတာ့ တရုတ္ ပစၥည္းမ်ားရဲ့ ထံုးစံအတိုင္း ကုန္က်စားရိတ္ သက္သာျပီး ဘာမွ ရွဳပ္ရွဳပ္ေထြးေထြးမရွိပဲ အသံုးျပဳရ လြယ္ကူတာျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒံုးက်ည္မ်ားျဖစ္ျပီး ရုရွားလုပ္ ဒံုးပ်ံမ်ားထက္ ေလးလံေပမယ့္ ထိမွန္ႏိုင္ေခ်ကေတာ့ ၇၀% ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔ အာမခံေပးထားပါတယ္။ ဝယ္သူရဲ့ စိတ္ၾကိဳက္ကို လိုက္လို႔ အေသးငယ္ဆံုးအျဖစ္ ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါ(သို႕) ေထာက္လွမ္းေရး ေရဒါတစ္ခုနဲ႔အတူ ဒံုးပစ္စင္ ၆ခု(သို႕)၈ခု(သို႕) ၁၂ကို ဝယ္ယူျပီးလ်င္ အသံုးျပဳႏိုင္ေတာ့တာ ပါပဲ။
Type120 radar
 ဒုတိယအခ်က္ကေတာ့ အသံထက္ ၄ဆျမန္တာမို႔ ၾကားျဖတ္ဟန္႔တားဖို႔ ဘယ္လိုမွ မလြယ္ကူဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္ႏုန္းျမင့္ ဒံုးပ်ံမ်ားအတြက္ S-300V စနစ္မ်ားမွာသာပါဝင္ျပီး စာခ်ဳပ္မ်ားစြာျဖင့္ ထိမ္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ နည္းပညာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ TVM (Track-via-missile) ေခၚ ေနာက္ဆံုးအခ်ိန္ထိ ပစ္မွတ္ဆီေရာက္ေအာင္ ေရဒါလမ္းညႊန္နည္း၊ ဒံုးက်ည္ပါ ေရဒါစနစ္နည္း၊ ေရဒီယို ဒါမွမဟုတ္ တီဗြီစနစ္သံုး လမ္းညႊန္နည္းတို႕ကို ေပါင္းစပ္အသံုးျပဳတဲ့ စနစ္ကို ေစ်းႏုန္းခ်ိဳသာစြာနဲ႕ ထည့္သြင္းေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
HT-233

တတိယအခ်က္ကေတာ့ မည္သည့္ ေရဒါစနစ္နဲ႔မဆို တြဲဖက္ႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒံုးက်ည္ တစ္စင္းခ်င္းဆီမွာ သီးျခား ေရဒါပါရွိတာေၾကာင့္ သာမာန္ ေလေၾကာင္းေစာင့္ၾကည့္ေရး ေရဒါစနစ္နဲ႔ပင္ တြဲဖက္လို႔ ပစ္ခတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ HQ-9 အတြက္ သီးျခား ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါ မဝယ္လိုသူေတြ အဖို႔ အျခားရွိျပီးသား မည္သည့္ ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါနဲ႔မဆို တြဲဖက္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

H-200 

 

စတုထၳအခ်က္ကေတာ့ S-300PMU-2 မွာသာပါဝင္တဲ့ ကြန္ယက္ခ်ိတ္ဆက္ျခင္း စနစ္ျဖစ္ျပီး၊ အျခားေသာ ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရးစနစ္မ်ား၊ တိုက္ေလယာဥ္မ်ား၊ ေလေၾကာင္းထိမ္း ေရဒါမ်ားသာမက ဒံုးပ်ံမ်ားအခ်င္းခ်င္းပါ အခ်က္အလက္ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္တာျဖစ္ျပီး မတူညီတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ၂ခုကေန တျပိဳင္နက္ တိုက္ခိုက္ႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အားနည္းခ်က္အေနနဲ႕ အျပည့္အစံုမပါဝင္တဲ့ စနစ္မ်ားဟာ ရန္သူမိမိ ခြဲျခားႏိုင္ျခင္း မရွိပါဘူး။ မီတာ ၅၀၀ေအာက္ အနိမ့္ပ်ံ ရဟတ္ယာဥ္မ်ားနဲ႔ ခရုစ္ကဲ့သို႔ ဒံုးပ်ံမ်ားကို ၾကားျဖတ္ဟန္႔တားရန္ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိေသာ္လည္းပဲ ခုလို အခ်က္အလက္ ခ်ိတ္ဆက္ျပီး အျခားေသာ တာတို တာလတ္ စနစ္မ်ားနဲ႔ တြဲဖက္ႏိုင္တာမို႔ ကာမိဟန္ရွိပါတယ္။ 

 

ဒံုးပ်ံကာကြယ္ေရးနဲ႔ ေရဒါဖိဖ်က္နဲ႔ ေရဒါေပ်ာက္ ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ YLC-2 လို႔ အသိမ်ားၾကတဲ့ 305A နဲ႔ 305B အမ်ိဳးအစား AESA ေရဒါမ်ားကို အသံုးျပဳပါတယ္။ အကြာအေဝး ၃၀၀ကီလိုမီတာေက်ာ္အထိ ေထာက္လွမ္းေပးႏိုင္ျပီး ကီလိုမီတာ ၁၂၀နဲ႔ ၂၀၀ၾကားမွာေတာ့ ေရဒါေပ်ာက္ စနစ္သံုးအားလံုးနဲ႔ ပစ္မွတ္အငယ္မ်ားကို ဖမ္းယူႏိုင္ပါတယ္။

သို႔ေသာ္လည္း B-2 ကဲ့သို႔ ေလယာဥ္ပ်ံမ်ားနဲ႕ အျမင့္ပ်ံေမာင္းသူမဲ့ ေထာက္လွမ္းေရးေရဒါမ်ား၊ ေခတ္မီစနစ္သံုး ေရဒါေရွာင္စနစ္မ်ားကိုေတာ့ YLC-20 လို Passive sensor သံုးေရဒါမ်ားကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ YLC-20 ဟာ HQ-9 ရဲ့ ျပည္ပပို႔စနစ္ FD-2000 ရဲ့ တြဲဖက္ရန္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေရဒါစနစ္ျဖစ္ပါတယ္။ FT-2000 မွာေတာ့ YLC-2 ေရဒါမ်ား တပ္ဆင္ပါတယ္။

 

ပစ္ခတ္မွဳ ထိမ္းခ်ဳပ္ေရး ေရဒါမ်ားအေနနဲ႕ HT-233 ေရဒါကို အသံုးျပဳထားျပီး ကီလိုမီတာ ၃၀၀ ပတ္လည္အတြင္းမွာ ပစ္မွတ္ေပါင္း ၁၀၀ေက်ာ္ ေထာက္လွမ္းႏိုင္ျပီး ပစ္မွတ္ ၅၀ေလာက္ကို ေနာက္ေၾကာင္းခံလိုက္ႏိုင္ျပီး ၃၀ေက်ာ္ တျပိဳင္တည္း ပစ္ခတ္ႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါတစ္ခုခ်င္းဆီမွာ တြဲဖက္ထားမယ့္ ဒံုးက်ည္ ၄လံုးပါ ပစ္စင္ ၃ခု(သို႕)၄ခု  အတြက္ကိုေတာ့ HQ-12 စနစ္မွာ သံုးတဲ့ H-200 (သို႔) SJ-200/212 /231 ေရဒါမ်ား ဒါမွမဟုတ္ S-300 မွာသံုးတဲ့ 30N6 ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါမ်ားကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္လို႔ အၾကံေပးထားပါတယ္။ အဲဒီေရဒါမ်ားဟာ ကီလိုမီတာ ၁၂၀အတြင္းမွာ ပစ္မွတ္ ၆ခုမွ ၁၂ခုထိ တျပိဳင္တည္း ပစ္ခတ္ႏိုင္တာမို႔ လံုေလာက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ HQ-9 ရဲ့ စနစ္ဟာ ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါ HT-233 တစ္ခုကို ရွာေဖြေရး ေရဒါေအာက္မွာ တြဲဖက္ထားျပီး ဒံုးပစ္စင္ ၄ခု တြဲဖက္ပါတယ္။ အျခားေသာ H-200 ကဲ့သို႔ေရဒါမ်ားကိုေတာ့ ဒံုးပစ္စဥ္ ၂ခု (သို႕) ၃ခုဆီျဖင့္ တြဲဖက္ကာ ပစ္စင္၂၀ေလာက္ထိ တြဲဖက္ ပစ္ခတ္ႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ထားရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ HT-233 တစ္ခုနဲ႔ ဒံုးပစ္စင္ ၄ခုပါစနစ္၊ ဒါမွမဟုတ္ အျခား ေရဒါစနစ္မ်ား ၂ခု အသံုးျပဳတဲ့ ဒံုးပစ္စင္ ၆ခုပါ စနစ္၊ ဒါမွမဟုတ္ Ht-233 တစ္ခု အျခား ေရဒါစနစ္မ်ား ေပါင္းစပ္အသံုးျပဳတဲ့ ဒံုးပစ္စင္ ၈ခုပါဝင္တဲ့ စနစ္ စသည္ျဖင့္ ဝယ္သူစိတ္ၾကိဳက္ ခ်ိတ္ဆက္ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ 

 

Type-120 အနိမ့္ပ်ံ ေထာက္လွမ္းေရး ေရဒါစနစ္ကိုပါ တြဲဖက္ထားျပီးရင္ေတာ့ အနိမ့္ပ်ံ ပစ္မွတ္မ်ားကို ပစ္ခတ္ႏိုင္တယ္ ဆိုေပမယ့္ လ်င္ျမန္စြာ လွဳပ္ရွားေသာ ခရုစ္ဒံုးပ်ံမ်ားနဲ႔ ေသးငယ္ေသာ ေမာင္းသူမဲ့မ်ား ရဟတ္ယာဥ္မ်ားကို ပစ္ခတ္ႏိုင္ဖို႕ကေတာ့ အားနည္းခ်က္ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း လြယ္ကူစြာ ခ်ိတ္ဆက္ အသံုးျပဳႏိုင္ျခင္းနဲ႔ ေစ်းႏုန္းခ်ိဳသာျခင္း ေခတ္မီစနစ္သစ္မ်ား ပါရွိျခင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံအမ်ားက စိတ္ဝင္တစားရွိေသာ ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရးစနစ္သစ္တစ္ခုျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ပါတယ္။ က်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစ။  

Saturday, August 16, 2014

S-300 P အမ်ိဳးစား ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရး ဒံုးပ်ံမ်ား




S-300P သို႔မဟုတ္ SA-10 ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရးစနစ္ဟာ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားမွာ ထြက္ေပၚလာတဲ့ ဒံုးပ်ံစနစ္တစ္ခုျဖစ္ျပီး P အမ်ိဳးအစားဟာ S-300 မ်ိဳးခြဲ ၃ခုထဲက ေျမျပင္သံုး ျမိဳ႕ျပကာကြယ္ေရး စနစ္ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။ S-300 PT အမ်ိဳးအစားအျဖစ္ ေမာ္စကိုျမိဳ႕ ကာကြယ္ေရး အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ စတင္ အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ S-300 PT စနစ္တစ္ခုမွာ 36D6 ေစာင့္ၾကည့္ေရး ေရဒါတစ္ခု၊ Senezh-M1E အမိန္႕ေပးယာဥ္တစ္စင္း သို႕မဟုတ္ ၂စင္း၊ 30N6 ပစ္ခတ္မွဳ လမ္းညြန္ ေရဒါစနစ္ တစ္ခု သို႕မဟုတ္ ၂ခု၊ 76N6 အနိမ့္ပ်ံ ေထာက္လွမ္းေရးႏွင့္ ပစ္မွတ္ေစာင့္ၾကည့္ေရး ေရဒါ စနစ္တစ္ခုတို႔ ပါဝင္ျပီး 5P851 အမ်ိဳးအစား ဆြဲယာဥ္ျဖင့္ တြဲဖက္ထားေသာ ဒံုးပ်ံ ၄ခုစီပါဝင္ေသာ ဒံုးပစ္စဥ္ ၆ခုမွ ၁၂ခုထိ ပါဝင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေလေၾကာင္းရန္နဲ႔ တိုက္ခ်င္းပစ္ ဒံုးပ်ံ ကာကြယ္ေရး အစီစဥ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ျဖစ္တဲ့ S-300PT စနစ္ဟာ ေရဒါ အသံုးျပဳႏိုင္မွဳ အေပၚကို လိုက္လို႔ ကီလိုမီတာ ၂၅၀နဲ႔ ၁၂၀ၾကားမွာ ပစ္မွတ္ေပါင္း ၁၀၀ခန္႔ကို ရွာေဖြ ေျခရာခံႏိုင္ျပီး ၃စကၠန္႔ အတြင္းမွာ ခ်ိန္ရြယ္ပစ္ခတ္ႏိုင္ပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ ဒံုးပစ္စဥ္မ်ားရဲ့ ၇၅ကီလိုမီတာ ပတ္လည္ အတြင္းမွာ တျပိဳင္နက္ ပစ္မွတ္ ၁၂ခုကို ထိမ္းေၾကာင္း ပစ္ခတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သည္စနစ္ရဲ့ အားနည္းခ်က္ဟာ ပစ္ခတ္ရန္ ျပင္ဆင္ရခ်ိန္ျဖစ္ျပီး ေရြ႕လ်ားစနစ္တစ္ခုျဖစ္ေပမယ့္ ဆြဲယာဥ္ကိုသာ အသံုးျပဳထားတာေၾကာင့္ အခ်ိန္ ၁နာရီခန္႔ယူရျပီး ပစ္ျပီးတာနဲ႔ ခ်က္ခ်င္းေရြ႕လ်ားႏိုင္ဖို႔၊ ေရြ႕လ်ားေနရာကေန အျမန္ေနရာယူ ပစ္ခတ္ႏိုင္ဖို႕ မျဖစ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ မီတာ ၅၀၀ထက္ အနိမ့္ပ်ံသန္းလာမယ့္ ျမန္ႏုန္းျမင့္ ပစ္မွတ္ေတြကို ပစ္ခတ္ရန္ အခက္အခဲရွိပါတယ္။
S-300-PM/PS
ဒါ့ေၾကာင့္ ၁၉၈၅ခုႏွစ္မွာေတာ့ S-300PM/PS  အမ်ိဳးအစားမ်ားအျဖစ္ အဆင့္ျမင့္တင္ခဲ့ျပီး MAZ-7910 ဒံုးပစ္စင္ပါ အၾကီးစားသယ္ပို႔ယာဥ္မ်ားကို အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။ မူလမွာ ယာဥ္တစ္စင္းကို ဒံုးက်ည္ ၂စင္းသာ သယ္ယူႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒံုးက်ည္၄စင္း သယ္ေဆာင္ေစခဲ့ပါတယ္။ semi-active radar homing 5V55R missiles အသစ္မ်ားကို ေျပာင္းလဲ တပ္ဆင္ခဲ့တဲ့ အတြက္ ၂၅မီတာ အျမင့္မွသည္ မီတာ ၃ေသာင္းအထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္သလို အကြာအေဝးအားျဖင့္လဲ ကီလိုမီတာ ၁၀၀ေက်ာ္ အထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ဝန္းက်င္မွာ အမ်ားဆံုးထုတ္လုပ္ခဲ့ေသာ အမ်ိဳးအစားလဲျဖစ္ပါတယ္။ တိုက္ခ်င္းပစ္ ဒံုးပ်ံမ်ားသာမက ခရုစ္ဒံုးပ်ံမ်ားနဲ႔ ေထာက္လွမ္းေရးအျမင့္ပ်ံ ေလယာဥ္မ်ားအထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္ေအာင္ ေကာင္းမြန္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အုပ္ဖြဲ႕ပ်ံသန္းလာႏိုင္တဲ့ ေလေၾကာင္း အင္အားၾကီး ထိုးစစ္မ်ားအတြက္ အေသးစား ႏူကလိယ်ထိပ္ဖူးမ်ား တပ္ဆင္ပစ္ခတ္ႏိုင္ေအာင္ ျပင္ဆင္ထားခဲ့ၾကပါတယ္။
 
S-300PMU
၁၉၉၀ေနာက္ပိုင္း ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားကို S-300PMU SA-10f မ်ားအျဖစ္ တင္ပို႕ရာမွာေတာ့ ဝယ္သူစိတ္ၾကိဳက္ ျဖစ္ေစဖို႕နဲ႔ စစ္ကစားမွဳ လြယ္ကူေစဖို႕ လမ္းၾကမ္းေမာင္းနွင္ႏိုင္တဲ့ 5P85D/S ဒံုးပစ္စင္ ယာဥ္မ်ားနဲ႔ ေျပာင္းလဲေပးခဲ့ပါတယ္။ အေျမာက္အမ်ားထုတ္လုပ္ထားတဲ့ 5V55R ဒံုးပ်ံမ်ားကို တြဲဖက္ ေရာင္းခ်ခဲ့ျပီး ေစ်းႏူန္းျမင့္ ဝယ္သူမ်ားအတြက္ S-300PMU စနစ္ကို ၁၉၉၅ခုႏွစ္မွာ 64N6 ရွာေဖြေရးေရဒါ၊ ပစ္မွတ္ ၃၀ေက်ာ္ထိ ပစ္ခတ္ေပးႏိုင္တဲ့ 30N6-1 ပစ္ခတ္မွဳ ေရဒါ၊ 48N6 ဒံုးပ်ံမ်ားနဲ႔ အဆင့္ျမင့္တင္ေပးခဲ့ျပီး ကီလိုမီတာ ၃၀၀နီးပါးထိ ေထာက္လွမ္းႏိုင္ကာ အကြာအေဝး ကီလိုမီတာ ၁၅၀အတြင္းမွာ ပစ္မွတ္ေပါင္း ၃၀ေလာက္ကို တျပိဳင္နက္ ထိမ္းေၾကာင္းပစ္ခတ္ေပးႏိုင္ျပီး ဒံုးပ်ံမဟုတ္ေသာ ပစ္မွတ္မ်ားအတြက္ တိက်မွဳဟာ ၇၀%ေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လွဳပ္ရွားစစ္ကစားမွဳ ေကာင္းမြန္လာျခင္းေၾကာင့္ ျမိဳ႕ျပသာမက ေရွ႕တန္းထိပါ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ လာႏိုင္ေသာ စနစ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အမိန္႔ေပးယာဥ္မ်ားကို Baikal-1E မ်ားနဲ႔ အစားထိုးခဲ့ၾကပါတယ္။


၁၉၉၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ပဥၥမမ်ိဳးဆက္ တိုက္ေလယာဥ္မ်ားနဲ႔ အဆင့္ျမင့္ေမာင္းသူမဲ့မ်ား ဒံုးပ်ံမ်ားနဲ႔ အီလက္ေထာနစ္ စစ္ပြဲ စနစ္သစ္မ်ားအတြက္ S-300PMU-1 SA-20 ကို စတင္မိတ္ဆက္ခဲ့ျပီး၊ ျမိဳ႕တြင္းသာမက မည္သည့္ေနရာ မည္သည့္ရာသီဥတု မဆို တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ စနစ္မ်ားနဲ႔ ေျပာင္းလဲ အဆင့္ျမင့္ခဲ့ပါတယ္။ ကီလိုမီတာ ၃၀၀ေက်ာ္အထိ ပဥၥမမ်ိဳးဆက္မ်ားနဲ႔ ေသးငယ္ေသာ ေမာင္းသူမဲ့မ်ား ခရုစ္ဒံုးပ်ံကို တိက်စြာေထာက္လွမ္းေပးႏိုင္ေသာ 64N6E ေထာက္လွမ္းေရး ေရဒါ။ ပစ္မွတ္ ၂၄ခုကို တစ္ျပိဳင္တည္း ခ်ိန္ရြယ္ပစ္ခတ္ လမ္းညႊန္ေပးႏိုင္ေသာ 30N6E-1 ပစ္မွတ္ထိမ္းေၾကာင္းေရး ေရဒါ၊ ဒံုးပစ္စဥ္ ၁၂ခုအထိ ခ်ိတ္ဆက္ အမိန္႔ေပးႏိုင္ေသာ 83M6E အမိန္႔ေပးယာဥ္တို႕ အပါအဝင္ ဒံုးစနစ္မ်ားကိုလဲ ကီလိုမီတာ ၄၀ခန္႔အထိသာ တာတိုပစ္ခတ္ႏိုင္ေသာ 9M96E-1 ႏွင့္ ကီလိုမီတာ ၁၂၀ထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္ေသာ 9M96E-2 တို႔ျဖင့္ ေျပာင္းလဲ တပ္ဆင္ေပးခဲ့ပါတယ္။


 ပစ္ခတ္မွဳ ေရဒါစနစ္မ်ားမွာ ၃၀ေက်ာ္ကေန ၂၄ခုအထိသာ ထိမ္းေက်ာင္းေပးႏိုင္ေအာင္ ေလ်ာ့နဲခဲ့ျပီး၊ ဒံုးပ်ံမ်ားရဲ့ တာေဝးပစ္ခတ္မွဳဟာလဲ ေလ်ာ့နဲခဲ့ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း S-300PMU-1 စနစ္ဟာ မတူညီေသာ စနစ္မ်ားနဲ႔ တျပိဳင္တည္း တိုက္ခိုက္လာမွဳကို တန္ျပန္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေအာင္ တည္ေဆာက္ထားတာျဖစ္ျပီး တာေဝးနဲ႔ တာလတ္ ဒံုးပ်ံကို ေပါင္းစပ္ထားျခင္းေၾကာင့္ တိုက္ခိုက္ပစ္ခတ္လာေသာ ပဲ့ထိမ္းဒံုးမ်ား၊ ဗံုးမ်ားကို တာတိုဒံုးပ်ံမ်ားျဖင့္ ကာကြယ္ထားစဥ္မွာပဲ လာေရာက္တိုက္ခိုက္ေသာ ေလယာဥ္၊ တိုက္ခ်င္းပစ္ဒံုးပ်ံမ်ားနဲ႔ သူတို႕ကို ထိမ္းေၾကာင္းလမ္းညြန္ေပးတဲ့ အမိန္႔ေပး ေလယာဥ္ စသည္တို႕ကို တျပိဳင္တည္း တန္ျပန္ တိုက္ခိုက္ ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အမိန္႕ေပးယာဥ္နဲ႔ ပစ္မွတ္ရွာ ေရဒါတို႔ဟာ ပစ္မွတ္ ၂၄ခုကိုသာ လမ္းညႊန္ပစ္ခတ္ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ေပမယ့္ ဒါဟာ ေရဒါစနစ္ ၁ခုတည္းသာ အသံုးျပဳတာျဖစ္ျပီး ေရဒါစနစ္ ၂ခုမွသည္ ၃ခုအထိ တျပိဳင္တည္း တြဲဖက္ အသံုးျပဳႏိုင္တာေၾကာင့္ စနစ္တစ္ခုလံုးဟာ အမ်ိဳးစားမတူ ဒံုးက်ည္ ၂မ်ိဳး ဒံုးက်ည္၂လံုးစီ သယ္ေဆာင္ထားမယ့္ ဒံုးပစ္စင္ေပါင္း ၃၆ခု ကို တျပိဳင္တည္း ထိမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒံုးပစ္စင္ တစ္ခုစီဟာ သာမာန္ အေျခအေနမွာ ဒံုးက်ည္ ၂လံုးစီသာ ပစ္ခတ္ရန္ လိုတာမို႔ အမိန္႔ေပး စနစ္ ၂ခုသို႕မဟုတ္ ၃ခုတည္းက တစ္ခုခုကို အတိုက္ခိုက္ ခံရစဥ္မွာပင္ အျခား အမိန္႔ေပးစနစ္ရဲ့ လစ္လပ္ေနတဲ့ ၁၂ေနရာကေန ထိမ္းေက်ာင္း ပစ္ခတ္ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အနိမ့္ပ်ံနဲ႔ ပစ္မွတ္ေစာင့္ၾကည့္ေရး ေရဒါ 76N6 ဟာ ေမာင္းသူမဲ့မ်ားနဲ႔ အနိမ့္ပ်ံ ခရုစ္ဒံုးပ်ံမ်ား ရဟတ္ယာဥ္မ်ားကိုပါ ေစာင့္ၾကည့္ေပးထားႏိုင္ျပီး အျခားေသာ ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရးမ်ားကို အေထာက္ကူေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒံုးပ်ံမ်ားဟာ လွဳပ္ရွားမွဳ ျမန္ဆန္လြယ္ကူျပီး တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းေရဒါ လမ္းညႊန္မွဳနဲ႔ ပစ္မွတ္အနီးပ်ံသန္းကာ ပစ္မွတ္အနီးမွာေတာ့ ကိုယ္ပိုင္ ေရဒါလမ္းညႊန္မွဳနဲ႔တကြ အျခားေသာ (TV ဒါမွမဟုတ္ အနီေအာက္ေရာင္ျခည္ လမ္းညႊန္စနစ္) ပါ တြဲဖက္ထားတာမို႔ ဘယ္လိုမွ ေရွာင္လႊဲဖို႕ မလြယ္တဲ့ ဒံုးက်ည္ အမ်ိဳးစားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။  


S-300 PMU-2 စနစ္မ်ားကိုေတာ့ ၂၀၀၀ျပည့္ႏွစ္ ဝန္းက်င္မ်ားမွာ ထုတ္ေဖၚျပသခဲ့ျပီး၊ ကီလိုမီတာ ၂၀၀ထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္တဲ့ 48N6E2 ဒံုးပ်ံမ်ားေျပာင္းလဲ တပ္ဆင္ခဲ့ပါတယ္။ အမိန္႔ေပးယာဥ္စနစ္ကို ထည့္သြင္းထားေသာ္လည္း အမိန္႔ေပးယာဥ္ မလိုပဲ ပစ္စင္တင္ယာဥ္မ်ားမွ တိုက္ရိုက္ ခ်ိတ္ဆက္ ခ်ိန္၇ြယ္ ပစ္ခတ္ေပးႏိုင္သည့္ စနစ္ပါတဲ့ 5P85SE2 ယာဥ္မ်ားကို အသံုးျပဳထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အနိမ့္ပ်ံ ေထာက္လွမ္းေရးေရဒါ 76N6 ေရဒါနဲ႔ တြဲဖက္လို႔ 96L6E ဘက္စံုသံုးေရဒါကိုပါ တြဲဖက္ အသံုးျပဳထားပါတယ္။ စနစ္တစ္ခုမွ အနည္းဆံုး ဒံုးပစ္စဥ္ ၁၂ခုထိပါဝင္ျပီး ၃၆ခုထိ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္သလို မတူညီေသာ ေလေၾကာင္းရန္ ကာကြယ္ေရးစနစ္မ်ားနဲ႔လဲ တျပိဳင္တည္း ခ်ိတ္ဆက္ ႏိုင္ပါတယ္။

S-400 system

S-300 PMU-3 ကိုေတာ့ PMU-1 နဲ႔အတူ ထုတ္လုပ္ခဲ့ျပီး S-400 SA-21 အျဖစ္လူသိမ်ားပါတယ္။ ကီလိုမီတာ ၄၀၀ခန္႔အထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရဒါေပ်ာက္တိုက္ေလယာဥ္မ်ားအတြက္ အထူးသီးသန္႔ထုတ္လုပ္ထားျပီး အာကာသအလႊာထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္တဲ့ စနစ္တစ္ခုလဲျဖစ္ပါတယ္။ 
S-300V
အျခားေသာ S-300 အမ်ိဳးအစားမ်ားဟာ S-300V အမ်ိဳးအစား စစ္ေျမျပင္သံုး စနစ္ျဖစ္ျပီး အျမင့္ပ်ံ ပစ္မွတ္မ်ားနဲ႔ ဒံုးပ်ံမ်ား အာကာသအလႊာ လံုျခံဳေရးအတြက္ အဓိကအသံုးျပဳပါတယ္။ ခ်ိန္းတပ္ယာဥ္ျဖင့္ သယ္ေဆာင္ပစ္ခတ္ႏိုင္တဲ့ လမ္းၾကမ္းသံုး စနစ္ျဖစ္ျပီး ထိခိုက္မွဳဒဏ္ ခံႏိုင္ဖို႔တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။ S-300F အမ်ိုးအစားမ်ားဟာ ေရတပ္သံုး အမ်ိဳးအစားမ်ားျဖစ္ျပီး အမိန္႔ေပးစနစ္မ်ား၊ လမ္းညႊန္စနစ္မ်ား မပါတဲ့ ပင္လယ္ျပင္နဲ႔ ကိုက္ညီေအာင္ ဒံုးပ်ံရဲ့ ေရဒါစနစ္ကို အဆင့္ျမင့္တင္ထားပါတယ္။ က်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစ။

Friday, August 8, 2014

ကမာၻစစ္အတြက္ ဘန္ကာမ်ား




ကမၻာေပၚတြင္ လူသားတို႔၏ ယဥ္ေက်းမႈျမင္႔မားလာသည္နွင္႔အမွ် မိမိတို႔ နွင္႔ အက်င္႔စရိုက္တူရာ မ်ားစုေပါင္းေနထိုင္ၾကျခင္းျဖင္႔ နိုင္ငံမ်ား ေပၚေပါက္လာပါသည္။ လူ႔အဖြဲ႔ အစည္း တစ္ခုႏွင္႔တစ္ခု ၊ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုနွင္႔တစ္ခု အဆင္မေျပ ျဖစ္လာရာမွ စစ္ပြဲၾကီးမ်ား ျဖစ္ေပၚလာၾကသည္။ လြန္ခဲ႔ေသာ ၁၈ ရာစု ေရွ႕ပိုင္းတြင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ စစ္ပြဲမ်ားတြင္ မိမိဘက္မွ အက်အဆံုးနည္းနည္းနွင္႔ စစ္ပြဲကို ေအာင္နိုင္ရန္ အတြက္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ၾကံဆလာခဲ႔ၾကေလသည္ ။ ေနာင္တြင္ စစ္ပြဲတြင္တိုက္ခိုက္ေနေသာ စစ္သည္အခ်င္းခ်င္းတိုက္ခိုက္ ရံုမွ်မက ေနာက္မွ ေထာက္ပံ႕ေပးေသာ လူထုကိုပါ တိုက္ခိုက္ေထာက္ပံ႔မႈလမ္းေၾကာင္း ျဖတ္ေတာက္မႈမ်ား ေနာက္ပိုင္းနယ္ေျမမ်ားကို Fail State ျဖစ္ေစရန္ ရည္ရြယ္တိုက္ခိုက္လာၾကပါသည္။
                      ၁၉ ရာစု အစပိုင္းမွစတဟုန္ထိုး တိုးတက္လာေသာ အေျခခံသိပၸံ ပညာရပ္မ်ားျဖစ္ေသာ ဓာတုေဗဒ ၊ ရူပေဗဒ နွင္႔ သခ်ၤာ ပညာရပ္မ်ားသည္ စစ္ပြဲ၏ အယူဝါဒအေပၚ မ်ားစြာ ေျပာင္းလဲေစခဲ႔ပါသည္ ။ သို႔ျဖင္႔ ၂၀ ရာစုႏွင္႔ ယခု ၂၁ ရာစုတို႔တြင္ ေပၚေပါက္လာေသာ ဆန္းသစ္ေသာ လက္နက္မ်ား ၊ စစ္ဥပေဒသမ်ားသည္ လူသားတို႔အေပၚတြင္ သာမက ကမၻာၾကီး၏ ေဂဟစနစ္ ေရထု ေလထု ေျမထု တို႔အား နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာသည္အထိ ပ်က္စီးသြားႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျပင္းထန္ၾကေလသည္။



ပထမ ကမၻာစစ္တြင္ ပါဝင္ တိုက္ခိုက္ခဲ႔ၾကသည္႔  ႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ဂ်ာမာန္ ႏွင္႔ ဥေရာပ မဟာမိတ္နိုင္ငံ မ်ားသည္ တစ္ဖက္ နွင္႔ တစ္ဖက္ အျပန္အလွန္အားျဖင္႔ အဖ်က္စြမ္းအား ၾကီးမားေသာ ဓါတုလက္ႏွက္ မ်ားကို ၾကီးမားစြာ အသံုးျပဳခဲ႔ၾကပါသည္။ ပထမကမၻာစစ္ၾကီး ျပီးေနာက္ ဖြဲ႔စည္းခဲ႔ေသာ နိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္အသင္းၾကီးမွ လူသားမ်ိဳးႏြယ္မ်ား အေပၚတြင္ ဓါတုလက္ႏွက္ အသံုးျပဳျခင္းသည္ လြန္စြာရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ အျပဳအမူ ျဖစ္သျဖင္႔ ေနာင္တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ စစ္ပြဲမ်ားတြင္ လံုးဝ အသံုးမျပဳရန္ ဥပေဒမ်ား ခ်မွတ္ပိတ္ပင္ခဲ႔ပါသည္ ။ သို႔ရာတြင္ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ ၊ အေမရိကန္ ၊ ဂ်ာမနီ ၊ ျပင္သစ္ ၊ အီတလီ တို႔ သည္မိမိတို႔ နို္င္င္မ်ားတြင္ ဓါတုလက္ႏွက္မ်ားကို သုေတသနမ်ား ျပဳလုပ္ပမာဏေျမာက္မ်ားစြာ သိုေလွာင္ခဲ႔ၾကသည္။ သို႔ျဖင္႔ ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီး ျဖစ္ပြားေသာအခါ တစ္ဖက္နွင္႔တစ္ဖက္ အျပန္အလွန္တိုက္ခိုက္ရာတြင္ ပထမကမၻာစစ္ ကဲ႔သို႔ ဓါတုလက္ႏွက္မ်ားကို ပမာဏမ်ားျပားစြာ အသံုးမျပဳေသာ္လည္း ဟစ္တလာ၏ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးမ်ား အေပၚ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈတြင္ ဓါတုအဆိပ္ေငြ႕မ်ားကို အဓိကထား၍ အသံုးျပဳခဲ႔သည္။ ထို႔အျပင္ ဒုတိယကမၻာစစ္၏ ဇာတ္သိမ္းမင္းသားျဖစ္သည့္ ဓါတုလက္ႏွက္ထက္ မ်ားစြာ အဖ်က္စြမ္းအားၾကီးမား ေသာ ႏူကလိယ်လက္ႏွက္ သည္ ၎၏ ဖ်က္စီးနိုင္စြမ္းကို ျပသပြဲထြက္လာခဲ႔သည္။


ယေန႔ေခတ္ WMD စာရင္းတြင္ အဓိကအားျဖင္႔
( ၁ ) ဓာတုေဗဒ လက္နက္မ်ား ( Chemical Weapons )
( ၂ ) ဇီဝေဗဒ လက္နက္မ်ား ( Biological Weapons )
( ၃ ) နုကလီးယား လက္နက္မ်ား (Nuclear Weapons)
 အစရွိသျဖင္႔ အဓိက အုပ္စု ၃ ခုကိုမူတည္သတ္မွတ္ဥပေဒမ်ား ေရးဆြဲျခင္း ၊ နိုင္ငံအခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ စစ္ေအးကာလ အင္အားၾကီး ျပိဳင္ဘက္နွစ္နိုင္ငံ မွ ဦးေဆာင္၎တို႔၏ နိုင္ငံတြင္ သိုေလွာင္ထားေသာ Chemical Stockpiles မ်ားအားဖ်က္စီးျခင္း ၊ စက္ရံုမ်ားအား ပိတ္ျခင္း ၊ ၎တို႔၏ မဟာမိတ္နိုင္ငံမ်ား သို႔ မေရာင္းခ်ရန္ သေဘာတူ ျခင္း အစရွိသျဖင္႔ နည္းလမ္းေပါင္းစံုျဖင္႔ ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ႔ၾက ပါသည္။

သို႔ရာတြင္ ဒုတိယကမၻာစစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ႔ေသာ အီရန္-အီရတ္စစ္ပြဲ ( 1980 – 88 ) တြင္ အီရတ္၏ ကာဒ္႔ လူမ်ိဳးတို႔အေပၚ လူမ်ိဳးတုံးလုနီးနီး ဓါတုလက္ႏွက္မ်ား အသံုးျပဳခဲ႔ျခင္း ၊ ဂ်ပန္နိုင္ငံ တိုက်ိဳျမိဳ႔ ေျမေအာက္ရထားတြင္ Nerve Agent ( Sarin ) ကို အသံုးျပဳ တိုက္ခိုက္ခဲ႔ျခင္း ( မတ္ ၂၀ ၊ ၁၉၉၅ ) ၊ ယခုနွစ္ပိုင္းအတြင္း ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ပြဲတြင္ အသံုးျပဳေနၾကျခင္း စသည္႔ အျဖစ္အပ်က္မ်ားသည္ ယေန႔ေခတ္၏ မလံုျခံဳေသာ အေျခအေနမ်ားကို ထင္ဟပ္ေနေစပါသည္။
ယေန႔အခါတြင္ WMD မ်ားကို အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင္႔ ေအာက္ပါ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင္႔ အသံုးျပဳၾကပါသည္။
( ၁ ) ကမၻာစစ္အတြက္ သုေတသနျပဳ ျပင္ဆင္ျခင္း ( မိုးမျပိဳ ျပိဳခဲ႔သည္ရွိေလေသာ္ )
( ၂ ) သမာရိုးက် စစ္လက္နက္မ်ားတြင္ နုကလိယ် နွင္႔ ျပင္းထန္ေသာ ဓာတုလက္နက္မ်ား ၊ ဇိဝလက္နက္မ်ား ထည္႕သြင္းသံုးစြဲ ျခင္း ( နားလွည္႔ပါးရိုက္ )
( ၃ ) အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္သမား မ်ားမွ သံုးစြဲ ျခင္း ( အဓိကအားျဖင္႔ ဓာတုလက္နက္မ်ား )
ထို႔ေၾကာင္႔ ယေန႔ေခတ္ ကမၻာေပၚတြင္ ထို WMDs မ်ား၏ ေဘးမွ ကာကြယ္ရန္ နိုင္ငံမ်ားသည္ မိမိတို႔တတ္စြမ္းသည္႔ ဘက္မွေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိပါသည္။ ထိုသို႔ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ စစ္ပြဲတြင္ ပါဝင္တိုက္ခိုက္လွ်က္ရွိေသာ စစ္သည္မ်ားနွင္႔ လူတစ္ဦးခ်င္းဆီကို ကာကြယ္ေပးျခင္း ( Individual Protection Kit ) ႏွင္႔ ျပည္သူလူထုႏွင္႔ အေရးၾကီးေနရာမ်ားအား ( ဥပမာ ေဆးရံု ၊ ေရအရင္းအျမစ္ ၊ ရိကၡာသိုေလွာင္ရံုမ်ား ) ကာကြယ္ေပးျခင္း ( Collective Protection ) မ်ားဟု အေျခခံအားျဖင္႔ ခြဲျခားထားပါသည္ ။ 

          ယခုစာပိုဒ္ တြင္ ျပည္သူလူထုအား ကာကြယ္ခ်င္း ဟူေသာ ( Collective Protection ) အပိုင္းအား အဓိကထား ေဖာ္ျပသြားပါမည္။ ထိုသို႔ကာကြယ္ရာတြင္ Shelter မ်ား၏ အခန္း က႑မ်ားသည္ အေရးၾကီးပါသည္ ။ ထို Shelter မ်ားကို အေျခခံအား ျဖင္႔ ကဲ႔သို႔ခြဲျခား နိုင္ပါသည္ ။

၁ ။ Asylum ( Civil Defence Shelters ) ဟုေခၚေသာ အခိုင္အမာကြန္ကရစ္ ျဖင္႔တည္ေဆာက္ထားေသာ Shelter မ်ား ၊ WMDs အမ်ိဳးအစားအားလံုးကိုခုခံ နိုင္ျပီး ၊ သီးျခားေလသန္႔စင္စနစ္ ၊ ေဆးဝါး အကူအညီ ၊ အိမ္သာစနစ္ ၊ ရိကၡာစနစ္မ်ား ၊ စြမ္းအင္စနစ္မ်ား ပါဝင္ေသာ စံျပဳ shelter မ်ားျဖစ္သည္။

၂ ။ Anti radiation Shelters ဟုေခၚေသာ နုကလိယ် ေပါက္ကြဲမႈ ဇံုအတြင္း Radiation ေၾကာင္႔ျဖစ္ေသာ ဆိုးက်ိဳးမ်ားမွ ေရွာင္လြဲ နိုင္ရန္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ယာယီခိုလွံဳရန္ ေနရာမ်ားျဖစ္ပါသည္ ။

၃ ။ Simple Shelters ဟုေခၚေသာ စစ္ေရးႏွင့္ သဘာဝ ေဘးအႏၱရာယ္ ကပ္ေဘးဆိုးမ်ားအတြင္း က်ားကန္ထားႏိုင္ရန္ ရိကၡာ နွင္႔ အသံုးအေဆာင္မ်ားအား သိုေလွာင္ထားေသာ စတိုးမ်ား ျဖစ္သည္ ။
ထိုသံုး မ်ိဳးထဲမွ Asylum အမ်ိဳးအစားအား အၾကမ္းဖ်င္း ေရးသားသြားပါမည္။


Asylum ( Civil Defence Shelters )
    Asylum မ်ားကို မ်ားေသာအားျဖင္႔ အခိုင္အမာ အေဆာက္အဦးမ်ား၏ ေအာက္တြင္ ေသာ္လည္းေကာင္း ၊ ရန္သူ၏ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈမွ ကင္းလြတ္နိုင္ေျခရွိေသာ ေနရာမ်ားတြင္ လည္းေကာင္း တည္ေဆာက္ ထားရွိပါသည္ ။ စစ္ပြဲျဖစ္ပြားခ်ိန္မွ စတင္တည္ေဆာက္ခ်င္း မဟုတ္ဘဲ ျငိမ္းခ်မ္းေနေသာ အခ်ိန္တြင္ စနစ္တက်စီမံ ျပီးတည္ေဆာက္ၾကျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္ပါသည္။ အထူးသျဖင္႔ ကမၻာ့အင္အားၾကီးနိုင္ငံမ်ားမွ ၎တို႔၏ လူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္မ်ား မဆံုးရံႈးေစရန္အတြက္ စနစ္တက် စီမံတည္ေဆာက္ထားၾကပါသည္။ ထိုသို႔တည္ေဆာက္ရာတြင္ စစ္ပြဲ ျဖစ္ပြားခ်ိန္အတြင္း ထိေရာက္စြာ အသံုးျပဳနိုင္ရံုသာမက စစ္မက္ျဖစ္ပြားျခင္းမရွိေသာ အခ်ိန္တြင္လဲ စီးပြားေရးအရ အက်ိဳးစီးပြား ျဖစ္နိုင္ေသာ သိုေလွာင္ရံုမ်ား အျဖစ္ အသံုးျပဳနိုင္ရန္ တည္ေဆာက္ထားရွိပါသည္ ။ ထို႔အျပင္ ၎းတို႔၏ ျမိဳ႔ျပတည္ေဆာက္ေရး စီမံကိန္းမ်ားတြင္လဲ အေရးေပၚစီမံခ်က္တြင္ ထည္႕သြင္း စစ္မက္ျဖစ္ပြားခ်ိန္တြင္ အသံုးျပဳနိုင္ရန္ စီမံေဆာင္ရြက္ထားရွိပါသည္ ။
         Asylum မ်ားကိုၾကီးမားေသာ အေဆာက္အဦးမ်ား၏ ေအာက္ ( ဥပမာ - ေဆးရံုၾကီးမ်ား ၊တကၠသိုလ္မ်ား ၊ ရုံးမ်ား ၊ ေလဆိပ္ ၊ သေဘၤာဆိပ္ ၊ မိးသတ္ဌာန မ်ား ၊ စစ္ရုံးၾကီးမ်ာ း ၊ အထပ္ျမင္႔ထုထည္ၾကီးမားေသာ လူေနအေဆာက္အအံုမ်ား ) အနည္းဆံုး အနက္ ၂၀ မီတာ မွ ၃၀ မီတာ ၊ ၃၀ မီတာ နွင္႔ အထက္ ဟူအေဆာက္အဦး အမ်ိဳးအစား ၊ ခိုနားမည္႔ လူဦးေရ ၊ အသံုးျပဳမည္႔ ရည္ရြယ္ခ်က္တို႔ အေပၚ မူတည္ တည္ေဆာက္ ထားနိုင္သည္။ 

         Asylum တစ္ခုတည္ေဆာက္ ရာ တြင္ ပါဝင္ေသာ အဓိကအခ်က္မ်ား
( ၁ ) နံရံမ်ား ၊ မ်က္နွာၾကက္မ်ား တည္ေဆာက္ခ်င္း ( Infrastructure )
( ၂ ) ေလရႈစနစ္ တည္ေဆာက္ေပးခ်င္း ( Ventalation System )
( ၃ ) ရိကၡာစီမံခ်င္း ( Food Supply )
( ၄ ) ေရ အရင္းအျမစ္ ( Water Supply )
( ၅ ) ေဆးဝါး အကူအညီ ( First Aids Measure and Medical Support )
( ၆ ) အညစ္အေၾကးမ်ား စြန္႔ပစ္ခ်င္း ( Sewage System )
( ၇ ) စြမ္းအင္အေထာက္အပံ႔ ( Energy Supply )
( ၈ ) ဆက္သြယ္ေရး ( Communication )
( ၉ ) အေရးေပၚအေျခအေန အတြက္စီမံခ်က္ ( Emergency Plan and Fire Fighting ) စသည္တို႔ကို မျဖစ္မေန ထည္႔သြင္းတြက္ခ်က္ တည္ေဆာက္ၾကရပါသည္။



၁ ။ နံရံမ်ား ၊ မ်က္နွာၾကက္ မ်ားတည္ေဆာက္ခ်င္း ( Infrastructure ) 
        Asylum မ်ားတည္ေဆာက္ ရာတြင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဓာတုအဆိပ္မ်ား ၊ ဇီဝလက္ပိုးမႊားမ်ား နွင္႔ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ပ်ံ႕ႏွ႔ံျခင္းမွ ကာကြယ္နိုင္ရန္ ခိုင္မာေတာင္႔တင္းျပီး ေစ႔စပ္ေသခ်ာရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ကြန္ကရစ္ကို အဓိကအသံုးျပဳတည္ေဆာက္ျပီး ဓာတ္ေရာင္ျခည္ ထိုးေဖာက္ျခင္း မွ ကာကြယ္နိုင္ရန္ အနည္းဆံုး ထု ၆စင္တီမီတာ ( ၂လက္မခြဲ ) ရွိရမည္ ျဖစ္ျပီး၎အားပံ့ပိုးရန္ ခဲလႊာ(Lead layer) ၁စင္တီမီတာ ျဖင့္ဖံုးအုပ္ကာ တည္ေဆာက္ရပါသည္။ ထို႔အျပင္ အေဆာက္ဦး၏ေအာက္တြင္ မဟုတ္ပဲ သီးျခားတည္ရွိေနပါက ဖံုးကြယ္မႈနွင္႔ အခ်ိဳ႔ေသာ ဓာတုဓာတ္ေငြ႔တို႔၏ သက္ေရာက္မႈ ေလ်ာ႔က်ေစရန္ အတြက္ Shelter ၏ အမိုးအျဖစ္ ေျမၾကီးထု ၁၅၀စင္တီမီတာ(၅ေပခန္႔) အနည္းဆံုး လိုအပ္ပါသည္။
       ထို႔ျပင္ အတြင္းတြင္ အခန္းမ်ား ဖြဲ႔စည္းျခင္း ၊ ပိုက္လိုင္းမ်ား ၊ ျပင္ပႏွင္႔ဆက္စပ္မႈ ရွိေနေသာ  စနစ္ မ်ားလံုျခံဳမႈ ရွိေစေရး ၊ အခန္းတြင္း အပူခ်ိန္မွ်တေရးတို႔ကိုလဲ ထည္႔သြင္းတြက္ခ်က္ တည္ေဆာက္ရပါသည္။


၂ ။ ေလရႈစနစ္ တည္ေဆာက္ျခင္း ( Ventalation System )
            ေလရႈ စနစ္သည္ Shelter ၏ အေရးအၾကီးဆံုးႏွင္႔ အဓိက က်ဆံုး စနစ္ျဖစ္ သည္ ။ ေယဘူယ် အားျဖင္႔ ေလရႈ စနစ္ အား အမ်ိဳးအစား ၂ မ်ိဳးခြဲျခားထားသည္ ။ ျပင္ပ မွ ေလကို စုပ္ယူျပန္လည္သန္႔စင္ျပီး အခန္းမ်ားသို႔ ပိုက္လိုင္းအတြင္းမွ ျပန္လည္ ပို႔လႊတ္ေပးေသာ ( Filtration System ) ႏွင္႔ ဓာတုဓာတ္ျပဳမႈျဖင့္ Oxygen ကိုထုတ္လႊတ္ေပးေသာ ( Generating Syetem ) တို႔ ျဖစ္ပါသည္။ ျပန္လည္သန္႔စင္သည္႔စနစ္သည္ အသံုးျပဳရန္ လြယ္ကူျပီး ၎စနစ္ လည္ပတ္ရန္အတြက္ စြမ္းအင္ကုန္က်မႈ သက္သာပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ၎စနစ္၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမွာ Filterတြင္ တပ္ဆင္ထားေသာ ေလထုသန္႔စင္သည္႔ Chemical မ်ား ၏လုပ္နိုင္စြမ္းအား ၊ ေလထုညစ္ညမ္းမႈႏႈန္းနွင္႔ ခိုနားေသာ လူဦးေရတို႔ အေပၚတြင္ မ်ားစြာမူတည္ေနပါသည္။ ဓာတုဓာတ္ျပဳမႈနွင္႔ ထုတ္လႊတ္ေပးေသာ နည္းလမ္းတြင္မူ ျပင္ပေလထု၏ ညစ္ညမ္းမႈအား ထည္႔သြင္းတြက္ခ်က္ရန္ မလိုေပ ။
             ေလရႈစနစ္ကို ထုတ္လႊတ္ေပးေသာ စနစ္မ်ားသည္ ေအာက္စီဂ်င္ထုတ္ေပးရန္ သာမက အခန္းတြင္း စိုထိုင္းစကို ထိန္းညွိေပးျခင္း ၊ အပူခ်ိန္ထိန္းညွိေပးျခင္းႏွင္႔ အနံ႕ဆိုးမ်ား ျပင္ပသို႔ ျပန္လည္ထုတ္လႊတ္ျခင္း စသည္တို႔ကိုပါ ေဆာင္ရြက္ ေပးနိုင္ပါသည္ ။ ထို႔အျပင္ အေရးၾကီးေသာအခ်က္မွာ  Shelter သို႔ဝင္ေသာ ဝင္ေပါက္မ်ားႏွင္႔ အခန္းတြင္းတြင္ ေလထုဖိအားအား ျပင္ပေလထုဖိအားထက ္ျမင္႔ေအာင္ ထိန္းသိမ္းေပးနိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာ ဝင္ေပါက္ထြက္ေပါက္မ်ား ၊ ပိုက္လိုင္းမ်ား၏ ဆက္စပ္ေနရာမ်ား ၊ နံရံတြင္ရွိေနနိုင္ေသာ အက္ေၾကာင္းမ်ားမွ ျပင္ပေလမ်ား ဝင္ေရာက္နိုင္ျခင္းအား ကာကြယ္နိုင္ပါသည္။


၃ ။ ရိကၡာ စနစ္မ်ား ( Food Supply )
             စစ္ပြဲကာလ အတြင္း Shelters မ်ားတြင္ အသံုးျပဳနိုင္ရန္ ရိကၡာစို/ ေျခာက္မ်ားအား သင္႔တင္႔သလို ေဒသနွင္႔လူဦးေရအေပၚ မူတည္ေရြးခ်ယ္စုေဆာင္း ရပါသည္။ အခန္းတြင္းတြင္ မီးအသံုးျပဳ ခ်က္ျပဳတ္ရန္ မသင္႔ေတာ္ေသာေၾကာင္႔ ရိကၡာေျခာက္မ်ားအား စားသံုးျခင္း ၊ စေကးျဖင္႔ စားသံုးျခင္း ၊ စနစ္ျဖင္႔စားသံုးျခင္း စသည္႔ နည္းလမ္းမ်ားကို အသံုးျပဳနိုင္ပါသည္။ 


၄ ။ ေရအရင္းအျမစ္ ( Water Supply )
             ေရအရင္းအျမစ္အား ေယဘူယ်အားျဖင္႔ စစ္ပြဲျဖစ္ပြားျခင္းမရွိေသာ အရပ္မွ ပိုက္လိုင္းျဖင္႔ ရယူသံုးစြဲ ျခင္း၊ ျမိဳ႔၏အေရးေပၚ ေရေပးေဝမႈ စနစ္မ်ားမွရယူျခင္း ၊ ၾကိဳတင္စုေဆာင္းထားေသာ ေနရာမ်ားမွ သံုးဆြဲျခင္း နည္းလမ္းမ်ားျဖင္႔ ေဆာင္ရြက္ထားနိုင္ပါသည္။ မ်ားေသာအားျဖင္႔ ၾကိဳတင္စုေဆာင္းထားရာ ေနရာမ်ားမွ အသံုးျပဳၾကသည္က မ်ားပါသည္။ အဘယ္႔ေၾကာင္႔ဆိုေသာ္ စစ္ပြဲကာလ အတြင္းတြင္ WMDs မ်ား သံုးပါက ေရအရင္းအျမစ္မ်ားသည္ စစ္ပြဲ၏ အဓိကပစ္မွတ္မ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ 


၅ ။ စြမ္းအင္စနစ္ ( Energy Supply )
             စြမ္းအင္စနစ္တြင္ အဓိက ထည္႔သြင္းစဥ္းစားသင္႔သည့္ အခ်က္မွာ ၎စြမ္းအင္စနစ္၏ ေလာင္စာ သံုးစြဲမႈစနစ္ ျဖစ္သည္။ စစ္ပြဲကာလတြင္ ေလာင္စာစနစ္မ်ား၏ ေထာက္ပံ့ေရးလမ္းေၾကာင္းမ်ား၊ သိုေလွာင္ေရးစနစ္မ်ား ဖ်က္ဆီးျပတ္ေတာက္ခံရ ျခင္းမ်ား ၾကံဳေတြ႔နိုင္ရျခင္း ေၾကာင္႔ျဖစ္သည္ ။ ထို႔အျပင္ စြမ္းအင္ ထုတ္လုပ္မႈစနစ္မွ ထြက္ရွိလာေသာ ေလထုညစ္ညမ္းမႈႏွင္႔ Shelter ၏ ေလရႈစနစ္တို႔၏ စြမ္းေဆာင္နိုင္မႈတို႔ကိုလဲ ထည္႔သြင္း တြက္ခ်က္ထားသင္႔ ပါသည္ ။ အသံလံုျခံဳမႈစနစ္ ၊ မီးေဘးလံုျခံဳေရးစနစ္ ၊ အသံုးျပဳရန္ လြယ္ကူမႈ စသည္တို႔ကလဲ အေရးပါေသာ အခ်က္မ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ေယဘူယ်အားျဖင္႔ Shelter မ်ားတြင္ ဘထၳရီအိုးမ်ားႏွင့္ ေရရွည္အတြက္ ဒီဇယ္ေလာင္စာသံုး မီးစက္မ်ားကို အလွည့္က် အသံုးျပဳၾကသည္။ လိုအပ္ပါက လူအားျဖင့္ လ်ပ္စစ္ထုတ္ေပးႏိုင္ေသာ ဘထၳရီအားျဖည့္စနစ္မ်ားကိုပါ သိုေလွာင္ထားရွိၾကည္။ ဒီဇယ္သံုး စြမ္းအင္ေပးစနစ္သည္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းအင္ရရွိရန္ ေလာင္စာသံုးစြဲရမႈ ေလ်ာ႔နည္းျခင္း၊ ဒီဇယ္သည္ ဓာတ္ဆီနွင္႔ယွဥ္ပါက မီးေလာင္မႈကို အတိုင္းအတာ တခုအထိ အားေပးမႈေလ်ာ႔နည္းျခင္း၊ ထိန္းသိမ္းသိုေလွာင္ရန္ လြယ္ကူျခင္း စသည္႔ တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ၎၏ အားနည္းခ်က္မွာ အသံလံုျခံဳမႈ အားနည္းျခင္း ၊ စက္ပ်က္စီးပါက ျပဳျပင္ရန္ အနည္းငယ္ခက္ခဲျခင္း စသည္တုိ႕ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အျပစ္နဲ႔အက်ိဳး ခ်ိန္ဆပါက အေကာင္းဆံုးစနစ္ ျဖစ္ေသာေၾကာင္႔ Shelter မ်ား၏ စြမ္းအင္ေပးစနစ္တြင္ ျပင္ပ လ်ပ္စစ္ဓါတ္အားေပးစနစ္မ်ား(ေရအား၊ ႏူကလ်ိယ ကဲ့သို႕ ပံုမွန္ဓါတ္အားေပးစနစ္မ်ား) ကို အသံုးမျပဳႏိုင္ေသာ အခ်ိန္တြင္ ဒီဇယ္ေလာင္စာသံုး စနစ္ကိုသာ ေရြးခ်ယ္ၾကေလ့ရွိပါသည္။


၆ ။ ေဆးဝါးအကူအညီ ( Medical Aids)
           Asylum မ်ားတြင္ သီးျခား ေဆးအကူအညီေပးေရး ယူနစ္မ်ား ဖြဲ႔စည္းထားပါသည္ ။ Shelter ထဲတြင္ ခိုနားမည္႔ လူမ်ား၏ က်န္းမာေရးကို ေစာင္႔ေရွာက္ရန္ သာမက စစ္ပြဲေၾကာင္႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရလာေသာ လူမ်ားကိုပါ ကုသနိုင္ရန္ လံုေလာက္ေသာ လူအင္အား၊ ပစၥည္းအင္အားတို႔ ျဖင္႔ ဖြဲ႔စည္းထားရွိပါသည္။ 

ထို႔အျပင္ ေဆးအကာအကြယ္ေပးေရး ထမ္းေဆာင္ရေသာ သူနာျပဳမ်ား၊ ဆရာဝန္မ်ားသည္လည္း ဓာတုေဗဒ လက္နက္မ်ား ၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင္႔ လူနာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ရနိုင္သည္႔ အတြက္၎တို႔၏ လံုျခံဳေရး အတြက္ Personal Protective Equipment မ်ားကို ဝတ္ဆင္ အသံုးျပဳကုသရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင္႔ ၎စနစ္မ်ားကို ကၽြမ္းက်င္မွဳ ရွိေစရန္ ၾကိဳတင္ေလ႔က်င္႔ ထားၾကရပါသည္။ Military Medical Personnel တို႔၏ ေလ႔က်င္မႈ ကၽြမ္းက်င္မႈကို အဓိက လိုအပ္ေသာ ေနရာျဖစ္သည္။ စစ္ပြဲေၾကာင္႔ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ဖိအားမ်ား ၊ သမာရိုးက်မဟုတ္ေသာ လက္နက္မ်ားေၾကာင္႔ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေရာဂါမ်ား ၊ ကုသမႈ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား ၊ အေျခအေန ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားကို ရင္ဆိုင္နိုင္ရန္  စိတ္ဓာတ္ၾကံ႕ခိုင္မႈနွင္႔ ကုသေရးဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မႈမ်ား ရွိေနရန္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားၾကရပါသည္။ ထို႔အျပင္ ေဆးပစၥည္းကိရိယာမ်ား၏ ေခတ္မီမႈႏွင္႔ အရည္အေသြး ေကာင္းမြန္မႈတို႔ အတြက္လည္း ၾကိဳတင္စီစဥ္ထားရွိၾကရပါသည္။ ေနရာယူမႈ က်ဥ္းက်ဥ္း နွင္႔ ထိေရာက္ေသာ ကုသမႈ ကို ေပးစြမ္းနိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ ျပင္ဆင္ၾကရျခင္းျဖစ္သည္။


၇ ။ ဆက္သြယ္ေရး ( Communication )
           Shelter မ်ားတြင္ ေယဘူယ်အားျဖင္႔ နိုင္ငံ၏ ေဘးအႏၱရာယ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈဌာနမ်ားနွင္႔ ဆက္သြယ္နိုင္ရန္၊ Shelter အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္နိုင္ရန္အတြက္ သိးသန္႔ ၾကိဳးျဖင္႔ ၾကိဳးမဲ႔ ဆက္သြယ္ေရး စက္မ်ားအား ထားရွိပါသည္ ။ ထို႔အျပင္ ေရဒီယို ဆက္သြယ္ေရးနွင္႔ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ဆက္သြယ္ေရးစနစ္မ်ားကို လိုအပ္ခ်က္ကိုလိုက္ တပ္ဆင္ထားရွိ ၾကပါသည္။


၁ ။ နားခိုသူမ်ား ေနထိုင္ရန္                      ၆ ။ အညစ္အေၾကးမ်ားစြန္႔ပစ္ခ်င္း                                         
၂ ။ ရံုးခန္းမ်ား                                        ၇ ။ စတိုးခန္း  ( Raw Materials )
၃ ။ ေဆးခန္း                                          ၈ ။ စတိုးခန္း ( Food, Water  and Medical )
၄ ။ ေလရႈစနစ္                                       ၉ ။ ဝင္ေပါက္ အခန္း
၅ ။ စြမ္းအင္စနစ္                                  ၁၀ ။ အေရးေပၚထြက္ေပါက္ အခန္း




၈ ။ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ( Administration )
           Shelter မ်ားတြင္ နားခိုစဥ္ကာလသည္ မည္မွ်ၾကာျမင္႔မည္၊ မည္မွ်အဆင္ေျပမည္ကို မည္သူမွ ၾကိဳတင္မွန္းဆနိုင္ျခင္း မရွိေပ။ ထိုသို႔နားခိုၾကရာတြင္ မိိမိ၏ အိမ္တြင္ေနသကဲ႔သို႔ ေနထိုင္ရွင္သန္ရမည္ မဟုတ္ေပ။ လူအမ်ိဳးမ်ိဳး စိတ္အေထြေထြျဖစ္ေသာေၾကာင္႔ ေနရာတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနွွငိ႔ စီမံခန္႔ခြဲမႈ က အေရးၾကီးပါသည္။ နားခိုသူမ်ားၾကားတြင္ အဆင္ေျပေခ်ာ႔ေမြ႔ေစရန္ စည္းကမ္းလို္က္နာမႈႏွင္႔ ပဋိပကၡ ကိုလွ်င္ျမန္စြာ ထိန္းသိမ္းနိုင္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အေျခခံအားျဖင္႔ ေန႕စဥ္အခ်ိန္ဇယားျဖင္႔ စားေသာက္ေနထိုင္ျခင္း ၊ စုေပါင္းလုပ္ကိုင္ျခင္းတို႔ လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ အင္အားကို ကုန္ဆံုးေစေသာ အက်ိဳးမဲ႔ စကားဝိုင္းစုဖြဲ႔ေျပာဆိုျခင္း ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားျခင္း စသည္တို႔ မျဖစ္ပြားေစရန္ ၾကပ္မတ္နိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါသည္ ။ ထို႔အျပင္ နားခိုသူမ်ားတြင္ ေရာေနွာပါဝင္လာနိုင္သည္႔ ရန္သူမ်ားကိုလည္း ေစာင္႔ၾကည္႔ စိစစ္ထားနိုင္ရန္ လိုအပ္ ပါသည္ ။


       အခ်ဳပ္အားျဖင္႔ဆိုေသာ္ အထက္တြင္ေဖာ္ျပခဲ႔ေသာ Asylum ဟုေခၚေသာ Fallout Shelter မ်ား၏ အခန္းက႑သည္ လြန္စြာက်ယ္ျပန္႔ ပါသည္ ။ ၎တို႔ကို တည္ေဆာက္ျခင္း ၊ စြမ္းအားျပည္႔ လည္ပတ္နိုင္ရန္ တို႔သည္ State Level Management မ်ားျဖစ္ပါသည္။ မိမိတို႔နိုင္ငံ ၾကံဳေတြ႔လာ ရနိုင္သည္႔ ရန္သူ၏ လက္ဝယ္တြင္ရွိေသာ လက္နက္မ်ား၏ အဖ်က္စြမ္းအား၊ ေဝဟင္ ေရျပင္ ေျမျပင္တို႔အား မိမိနွင္႔ရန္သူတို႔ ၏ စိုးမိုးထားနိုင္မႈ ၊ စစ္ေျမျပင္၏အေျခအေန ( မိမိပိုင္နက္ ဧရိယာ မွာစစ္ပြဲ အျဖစ္ခံမလား၊ ရန္သူ႔ ဧရိယာမွာ စစ္တိုက္မလား ) ၊ သတင္းနွင္႔ ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာ မ်ား၏အဆင္႔အတန္း မ်ား ၊ မိမိနိုင္ငံျပည္သူ တို႔၏ အေျခအေနကို မွန္ကန္စြာတြက္ခ်က္နိုင္မႈ ၊ ျပည္သူတို႔၏ပူးေပါင္းပါဝင္မႈ ၊ ၾကိဳတင္မွန္းဆ ေလ႔က်င္႔ထားနိုင္မႈ၊ ၾကိဳတင္တည္ေဆာက္ထားနိုင္မႈ အစရွိသည္တို႔ အဓိက လိုအပ္ပါသည္ ။ 

           ယေန႔ ကမၻာေပၚတြင္ ၎ Shelter မ်ားအား အနိမ့္ဆံုးအဆင္႔ လူဦးေရ ၆၀၀ ၊ အလယ္အလတ္အဆင္႔ ၆၀၀ မွ ၂၀၀၀ ၾကား ႏွင္႔ အျမင္႔ဆံုး ၂၀၀၀ နွင္႔အထက္အား အခ်ိန္ကာလအားျဖင္႔ ရက္သတၱပတ္ ၂ ပတ္မွသည္ ၈ ပတ္အထိ ခံနိုင္ရည္ ရွိေအာင္ ( မွတ္ခ်က္ ရုရွားႏိုင္ငံ၏ စံႏႈန္းျဖစ္ပါသည္ ) တည္ေဆာက္ထားၾက ပါသည္ ။ အထူးသျဖင္႔ ရုရွား ၊ တရုတ္ ၊ အေမရိကန္ နွင္႔ ေျမာက္ကိုရီးယား နိုင္ငံတို႔သည္ ေျမေအာက္တြင္ စခန္း ေဆာက္လုပ္ခ်င္း ( ခိုနား ရန္သာမက စစိပြဲဆင္ႏႊဲ နိုင္ေလာက္ေအာင္ပင္ ၾကီမားေသာ စခန္းမ်ား ) တည္ေဆာက္ရာ တြင္ အလြန္ေအာင္ျမင္ေနေသာနိုင္ငံ မ်ားျဖစ္ပါသည္။


          မိမိတို႔ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင္႔လဲ မိမိတို႕ ၏ နိုင္ငံ၏ လံုျခံဳေရးအတြက္ မိမိတို႔ ၾကံဳေတြလာနိုင္သည္႔ ရန္သူ ( Potential State Enemy ) ႏွင္႔ ေခတ္မီဆန္းသစ္ေသာ လက္နက္မ်ား နွင္႔ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား၊ သဘာဝေဘးအႏၱာရယ္မ်ားကို မ်က္ေျခမျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနျပီး တန္ျပန္ေဆာင္ရြက္ရန္၊ တုန္႕ျပန္လွဳပ္ရွားရန္၊ ကာကြယ္ရန္ အေျခခံ အေဆာက္အဦးမ်ား၊ နည္းပညာမ်ား၊ ေလ့က်င့္မွဳမ်ား၊ ေဆးပညာတို႔အား အဆက္မျပတ္ေလ႔လာသင္ယူေနျခင္း ျဖင္႔ မိမိတို႔ ၏ စစ္ေရးစြမ္းအား ၊ ကာကြယ္ေရး စြမ္းအားတို႔အား စဥ္ဆက္မျပတ္ ျမွင္႔တင္ေနသင္႔ ပါသည္ဟု အၾကံျပဳရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္အပ္ပါသည္။
(ဤေဆာင္းပါးကို ေရးသားေပးပို႔ခဲ့သူ Dr-THRAX  အား က်ေနာ္တို႔ MDW အဖြဲ႔သားမ်ား အေနျဖင့္ အထူးပင္ ေက်းဇူးတင္ရွိပါေၾကာင္းႏွင့္ က်ေနာ္တို႔၏ မီဒီယာအပါအဝင္ အျခားေသာ ဖိအားအခက္အခဲမ်ားေၾကာင့္ တင္ဆက္မွဳမ်ား ေႏွးေကြးေနရျခင္းႏွင့္ ပက္သက္၍ စာဖတ္သူမ်ားကို အႏူးအညြတ္ ေတာင္းပန္ရင္း ပို႕စ္အသစ္မ်ားအတြက္ ၾကိဳးစားေနပါေၾကာင္းခင္ဗ်ား။ က်န္းမာခ်မ္းသာၾကပါေစ။)